ئادره سی نویی ئیمه یلی بوکان شار:

bokanshar@gmail.com

له بوکان شاره وه پیروز بایی نه وروزی 2709 کوردی له هه موو خوینه رانی نیو خو و ده ره وی کوردستان ده که ین
له گه ل شمشاله سیحراویکی قاله مه ره وچریکه به سوزی زیره کی هه رده م زیندوو نه وروزتان پیروز---هاورییان

وره تان به رز بی و ه ک ته ره غه----پولایین بن وه ک نالشکینه ----پاک وبی گه رد بی دلتان وه ک ئاوی حه وزه گه وره----و ئاشق و سیحراوی وه ک باغه که ی میراوا-- چه پکه گولی باغی ئه ده بی میسباح وچیروکی قزلیجیتان له گه ل شیعری نوی سواره و هه ژاری موکریتان رازینه ری نه وروزی ئه وسالتان بی....

به و هیوایه ی ئه و سال سالی فیر بوون و زانیین و زال بوون به سه ر کوسپه کانی هه موان بی و و ه دی بی خه ونه کانتان                                   ده سته ی به ریوه به رایتی بوکان شار

كاوه ضيافتي، كارشناس ارشد برنامه ريزي شهري و مدرس دانشگاه

مقدمه

امروزه برنامه ريزان در سطوح مختلف برنامه ريزي بر اين باورند که شهر وبستر جغرافيايي آن بايد در يک تناسب اصولي درکنار هم محيطي سازگار براي شهروندان وساكنانش ايجاد نمايد.

خطر نسبي زلزله در شهرهاي استان آذربايجان غربي و كردستان

مأخذ: 1)قابليت سنجي توسعه استان آذربايجان غربي،جلد اول؛ منابع طبيعي، سازمان برنامه وبودجه،سال 1378،ص38

2)- (مهندسين مشاور پژوهش و عمران، 1380).

يکي از عوامل اصلي شکل گيري حرفه برنامه ريزي شهري ، ايجاد امنيت و ايمني در شهر

چالش هاي موجود در مسير توسعه و راهکارها

                                                                  مهندس کامل سيدي مقدم

آنچه حائز اهميت بوده و اينجانب را وادار به نوشتن چند سطري در اين باره نموده است احساس نياز و خواسته ميباشد . اين خواست و نياز در ادوار مختلف از دغدغه هاي بشريت از ابتدا تا کنون و داراي سطوح متفاوت بوده است . احساس به نياز تحول را ايجاد نموده و در واقع چنين پروسه اي توسعه را مي طلبد  پس ميتوان اذعان نمود هر آنچه در دنياي ما ثابت و لاتغيير است همان نياز به تغيير و دگرگوني است که توسعه را در پي خواهد داشت و اين به مثابه دينامويي براي جامعه بوده که همگان را بياري بسيج نموده و رشد آنرا نيز تعيين مي نمايد هر چند پتانسيل ها و مزيتهاي نسبي و حتي چالشهايي نيز به لحاظ جغرافيايي و اجتماعي و ... بسيار موثر واقع ميگردند.

تحلیل فضایی مشکلات و تنگناهای اقتصادی، کالبدی و ... شهر بوکان و ارائه راهکارهای اجرایی

حسین حسن پور

کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری

اين روزها حل مسائل شهري، جز با شناختن نيازها، خواسته ها و نگرش هاي شهروندان امكان پذير نيست و شناخت مسائل، جز با پژوهش میسر نخواهد شد. از سوي دیگر آگاهي از نیازها و مسائل مردم و بررسی نگرش آنان در میزان نقشي كه مي توانند در رفع مشكلات شهري داشته باشند، زمينه مساعدي براي برقراری ارتباط منطقي بين نهاد خدمات رسان به شهروندان و خود شهروندان فراهم ساخته و اعتماد ميان شهروندان و مديريت شهري برقرار شود. مشاركت شهروندان در مديريت شهري مي تواند در تامين منابع اقتصادي، كاهش هزينه خدمات، افزايش انسجام اجتماعي، كاهش آسيبها و تنشهاي ناشي از زتدگي شهري و رضايت شهروندان موثر باشد.

روند سريع انتقال جمعيت از روستاها به شهر بوکان با ايجاد منابع و امكانات كافي شهري مانند مسكن، آب، برق و ... همراه نبوده و كمبودهايي در همه زمینه ها وجود داشته است. از طرف ديگر افزايش جمعيت، گسترش فيزيكي شهر را در پي داشته و ارائه خدمات شهري را مشكل كرده است. بدين ترتيب مشكل مسكن ،كمبود فضاي سبز كافي، حاشيه نشيني و بيكاري از جمله عوامل نارضايتي شهري است.

بررسي اثرات اقتصادي – اجتماعي طرح سد شهریکند بوکان بر منطقه

هادی هاشمی

کارشناس ارشد برنامه ریزی ناحیه ای

و مدیر عامل شرکت مهندسین مشاور آمایش سرزمین وطن(آسو)

با اجراي طرح شهريكند اهداف تأمين آب شرب و كشاورزي به نحو مناسب‌تري عملي مي‌گردد.دستيابي به اين اهداف در توسعه اقتصادي منطقه و دستيابي به اهداف «سياست توسعه هماهنگ» مؤثر خواهدبود. از ديدگاه توسعه اقتصادي اجراي طرح در تأمين اهداف زير ارزشمند است:

1- رشد اقتصادي:

با تأمين آب مطمئن و توسعه منابع آب و خاك ، سيماي كشاورزي منطقه درحد32000 هكتار تغييريافته ، با افزايش عملكرد محصولات ، درآمد سرانه و توليد سرانه محصولات غذايي افزايش خواهديافت. به موازات تأمين آب كافي و همراه با گسترش مكانيزاسيون استفاده از نهاده‌هاي جديد توليد، عملكرد محصولات بهبود حاصل كرده ودر نهايت درآمد سرانه كشاورزي نسبت به قبل از اجراي طرح به بيش از سه برابر افزايش خواهدداد. بعلاوه با افزايش الگوي كشت پيشنهادي توليد سالانه محصولات غذايي نسبت به وضع موجود تاچند برابر افزايش يافته، در تأمين مصرف حال و آينده منطقه مؤثر است. افزون بر اين رشد اقتصادي ناشي از هدف كنترل طغيان آب رودخانه و اثرات افزايش درآمد فعاليتهاي اقتصادي و كاهش خسارتها را نير بايد به حساب آورد[1].

ارزيابي توان اشتغال­زايي بخش کشاورزي و نقش آن در تثبيت جمعيت روستايي

مورد: (شهرستان بوکان، دهستان بهي فيض ­اله بيگي)

                                              حسن حسن پور (بخش آخر)

ارزيابي توان اشتغال­زايي بخش کشاورزي و نقش آن در تثبيت جمعيت روستايي

مورد: (شهرستان بوکان، دهستان بهي فيض ­اله بيگي)

 (بخش دوم)     حسن حسن پور

ارزيابي توان اشتغال­زايي بخش کشاورزي و نقش آن در تثبيت جمعيت روستايي

مورد: (شهرستان بوکان، دهستان بهي فيض­اله بيگي)

(بخش اول)

حسن حسن پور

- محيط روستايي به­دليل ويژگي­هاي خاص اکولوژيکي، از ساختارهاي متنوعي برخوردار است. عواملي چون آب وهوا، شرايط پستي و بلندي و وضعيت فيزيکي زمين، منابع آب و ساير عوامل طبيعي هريک در شکل گيري و روند حيات آنها اعم از مسکن، خوراک، پوشاک و توليد تأثير خاص خود را مي­گذارد...بارزترين و ملموس­ترين تأثير عوامل طبيعي در زندگي روستايي بعداز مسکن ومشخصات آن، در توليد روستايي است که اين مبحث به کم و کيف­آن عوامل و آثار آن بر توليد و اقتصاد روستايي اختصاص داده شده است...در ابعاد جمعيتي و مسايل مربوط به آن نيز به­ويژه در زندگي روستايي عوامل يادشده تا حد زيادي موثر است. نوع کشت، اشتغال و درآمد، تراکم نسبي و حتي ميزان سواد وکم و کيف مهاجرت آنان از ده و يا به سمت ده، نمي­تواند بدون تأثيرپذيري از عوامل طبيعي باشد. (حسيني ابري، 1380، 133) .

البته دربرنامه­ريزي­ها همزمان با لحاظ کردن شرايط طبيعي و اجتماعي ـ اقتصادي، بايستي به عامل تصميم گيري ها و هماهنگي با برنامه­هاي کلان ملي و منطقه­اي نيز توجه جدي شود.

ایوب پسندی(کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری)

1_ تراکم روستايي شهرستان بوکان:

براي مکانيابي مراکز خدمات روستايي، آگاهي و کسب اطلاعات از درجة فشردگي روستاها در سطح دهستان و يا ناحية مورد مطالعه بسيار اهميت دارد. در بسياري از نواحي روستايي، روستاها بسيار نزديک به هم بوده و در مواردي با تراکم کمتر جمعيتي در مسير فاصلة بين آنها، روستاها به يکديگر متصل مي باشند. نظير اين گونه از روستاها را مي توان در استانهاي گيلان و مازندران مشاهده کرد. فراواني جمعيت روستايي و تراکم شديد جمعيت در اين استانها، سبب درجة فشردگي روستاها در سطح اين نواحي گرديده است. لذا ارائة خدمات روستايي در روستاهاي مرکزي و بهره گيري روستاهاي تحت نفوذ از خدمات روستاهاي مرکزي اين نواحي، با سهولت بيشتري همراه است. در حالي که در نواحي روستايي ايران مرکزي، با مشکلات بسيار همراه است. زيرا در مواردي فاصلة روستاهاي تحت نفوذ از روستاهاي مرکزي، بيش از 50 کيلومتر است که فاصلة زياد تردد به روستاي مرکزي، امکان بهره گيري از خدمات موجود در مراکز روستايي را با مشکلات شديد مواجه مي سازد.

براي پي بردن به درجة فشردگي روستاها، مي توان به روش زير عمل کرد:

فشردگي روستاها در سطح دهستان = K/N

ایوب پسندی

کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

 استقرار فضايي و اسکان جمعيت در سکونتگاههاي شهرستان بوکان

1_دهستان آختاچي شرقي:

اين دهستان داراي 22 روستا با 8826 نفر جمعيت مي باشد. مساحت اين دهستان در حدود 258.06 کيلومتر مربع مي باشد. ميانگين جمعيتي هر روستا در اين دهستان در حدود 239 نفر مي باشد(شناسنامه آباديهاي شهرستان بوکان، 1375). بررسي دقيقتر بيانگر اين است که روستاهاي کوچک مقياس اين دهستان کم کم خالي شده و روستاهاي بزرگ مقياس بزرگتر خواهند شد، پايين بودن نرخ رشد جمعيت روستاهاي کوچک مقياس و بالا بودن آن در مورد روستاهاي بزرگ مقياس شاهدي بر اين مدعاست. بدين ترتيب حرکات جمعيتي در اين دهستان نسبتاً در جهت تجميع تدريجي است، بنابراين خدمات رساني را نسبتاً آسان خواهد نمود(مهندسين مشاور زيستا، 1379: 666).

بو ئاگاداري دوستان وهه والاني ئازيز

ويبلاگي( بوكان شار) ويبلاگيكي زانستي وئاكاديميه كه به روانينيكي عيلمي چاو له بوكان و د ه ورو به ر و بگره هه مووي كوردستان ده كا.

دوستاني به ريزمان ئاگادار ده كه ينه وه هه ر  با به تيكي ميژوويي، جوگرافيايي ، ئابوري وكه لتوري و... كه به چه شنيك پيونديدار له گه ل ئامانجي سه ره كي ويبلاگه كه بي و به زمانه كاني كوردي ،فارسي و ئينگليزي بي  ئيمه و ه ك ستافي ويبلاگي بوكان شار ئاماد ه ي بلاو كردنه وين  به مه رجيك  كه  خاوني باري زانستي بي.

چاوري يارمه تي زانستي هه مووانين

ده سته ي به ريو ه به رايه تي بوكان شار

بررسي توزيع خدمات و سطح توسعه يافتگي سکونتگاههاي شهرستان بوکان

ايوب پسندي

كارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ريزي شهري

چکيده:

اين پژوهش، در پي تعيين چگونگي توزيع خدمات و سطح توسعه يافتگي دهستانهاي شهرستان بوکان در سال 1375 نگاشته شده است. جامعة آماري تحقيق، 7 دهستان شهرستان را شامل مي شود، که بر اساس 28 شاخص رتبه بندي شده اند. با توجه به مؤلفه هاي مورد بررسي، رويکرد حاکم بر اين پژوهش «توصيفي_ تحليلي» است. شاخص هاي مورد بررسي شامل شاخص هاي آموزشي، فرهنگي ، بهداشتي_ درماني، اقتصادي و زير بنايي بوده و با استفاده از ضريب همبستگي اسپيرمن رنک و تکنيک تحليل عاملي و شاخص ترکيبي توسعة انساني(HDI)، نحوة توزيع  شاخص ها و سطح توسعه يافتگي دهستانها محاسبه شده است.

     يافته هاي تحقيق نشان مي دهد که در بين شاخصهاي توسعة سکونتگاههاي شهرستان شاخصهاي بهداشتي و درماني به صورت نامتعادل توزيع شده اند، شاخص هاي تأسيسات دولتي و دسترسي به راه به صورت نيمه متعادل و خدمات آموزشي و اداري به صورت متعادل توزيع شده اند. همچنين بين دهستانهاي شهرستان از نظر توسعه يافتگي اختلاف وجود دارد. به طوري که سه دهستان از نظر توسعه يافتگي برخوردار، سه دهستان نيمه برخوردار و يک دهستان محروم شناخته شده اند.

واژه هاي کليدي:توزيع خدمات، سطح توسعه، شهرستان بوکان، اسپيرمن رنک، تحليل عاملي.

گسترش فضايي شهر بوكان

 كاوه ضيافتي(كارشناس ارشد برنامه ريزي شهري)

از مهمترين مسائلي که اخيراً و مخصوصا ٌاز سال 1378 بروز يافته است گسترش فضايي محسوسي است که به دليل افزايش جمعيت  ودر نتيجه بالا رفتن قيمت زمين وساختمان در محدوده طرح جامع و انتقال جمعيت وفعاليت به روستاهاي پيراموني وحريم شهر ميباشد وبه تدريج به صورت ساختارهاي ناموزون وگسيخته در پهنه وسيع اطراف شهر ظاهر مي شودکه خود منجر به جدا افتادگي محل کاروزندگي ،افزايش فاصله ها،ازدياد آمد وشدهاي شهري،تخريب وآلودگي روز افزون محيط زيست مي گردد.                                                                             

روستا هاي ناچيت(در شمال شهردر1 کيلومتري ودرامتداد طولي شمالي -جنوبي) ،روستاي کهريزه سردار(در1 کيلومتري جنوب وامتداد طولي شمال –جنوب شهر)،روستاي گول وترکمانکندي(در2و3 کيلومتري شمال شرقي شهر)و کهريز امير آباد (كه در حال حاضر عملا به شهر چسپيده است)وروستاي اينگيخه در 600 متري ... به علت دسترسي آسان ارتباطي،اجراي طرح هادي روستاي،وجود امکاناتي از قبيل تلفن گاز ،برق،شبکه فاضلاب ونيز هزينه اجاره پايين مسکن وقيمت پايين زمين و مسکن روز به روز داراي جاذبه بيشتر براي کساني مي شوند که به علت اشباع محدوده ساخت شهري ونيز عدم توان مالي به سکونت در آن تمايل نشان مي دهند.

سابقه تاريخي بوکان

                                                       كاوه ضيافتي(كارشناس ارشد برنامه ريزي شهري)

برگرفته از پايان نامه كارشناسي ارشد (دانشگاه شهيد بهشتي تهران)

طبق بررسيهاي به عمل آمده درروند وخواستگاها پيدايش شهرها معلوم ميگردد که خاورميانه ومخصوصا مناطق کردنشين جزءکهن ترين تمدنهايي هستند که سابقه شهرنشين آنها محرز گرديده است بر همين اساس شهر کنوني بوکان نيز با توجه به قراگيري در حيطه جغرافيايي فوق ونيز وجود  دهها بنا ، تپه وسايت تاريخي در داخل واطراف خود از کهنترين مکانهايي است که داراي سابقه شهرنشيني مي باشد.

آنچه که ادعاي فوق را ثابت مي کند کاوشهاي صورت گرفته در طي دهه هاي اخير در محوطه هاي باستاني بوکان از جمله تپه قلايچي(ghalaichi)،قلعه سردار بوکان،قلعه واقع در محله کلتپه (koltapeh)،قلعه عباس آباد، قلعه بي بي کند(bibikand)، قلعه بوگه به سي(bogabasi) ... ميباشد.

در اين ميان مي توان به تپه باستاني قلايچي واقع در 3کيلومتري شمال شرقي مکان کنوني بوکان  اشاره کرد ،در اين تپه ، دوره هاي باستاني عصر آهن دو(1200 -850 ق.م)و سه (850-550 ق.م)ويک طبقه تاريخي متعلق به مانناها و  سه دوره ساختماني بعد مشاهده شده است